Aile öyküsü olsa bile risk faktörleri önlenerek kalp krizi riski azaltılabilir.

Aile öyküsü olsa bile risk faktörleri önlenerek kalp krizi riski azaltılabilir.

tarafından | Eyl 27, 2025 | Yazılar

İNDİR
PAYLAŞARAK FARKINDALIK YARAT
  • Yanlış: Hocam benim ailede kalp krizi vakası var, ne yapsam boş, o nedenle dikkat etmiyorum?
  • RDoğru: Ailede kalp damar hastalığı olması, risk faktörlerinden birisi olmakla birlikte diğer risk faktörlerini önleyerek de ciddi oranda riskimizi azaltabiliriz.

Kalp ve damar hastalığı gelişim risk faktörleri iki gruba ayrılır: Değiştirilemez ve değiştirilebilir olanlar.   

  • Değiştirilemez olanlar; yaş, cinsiyet ve aile öyküsü olmasıdır.  Bununla birlikte kalp ve damar hastalıkları da birçok hastalıkta olduğu gibi genetik ve çevresel faktörlerin birleşimi ile oluşmaktadır.   
  • Değiştirilebilen faktörler; tabloda bahsi geçen faktörlerdir.  

Değiştirilebilenlerden ilgili faktörü düzeltebildiğimizde kalp damar hastalık riskimizi ne kadar azaltabildiğimizi görünce siz de şaşıracaksınız😊  

Kalp Damar Hastalıklarında Değiştirilebilen Risk Faktörleri Tablosu 

Risk Faktörü   Müdahale   Yaklaşık Risk Azalması   Referans / Çalışma  
Sigara içimi   Bırakma   %50 (1 yıl);  
%100 (10–15 yıl)  		 INTERHEART (2004), AHA, Framingham  
Yüksek tansiyon   Tansiyonun 10 mmHg düşürülmesi   %20–25   SPRINT (2015), HOPE (2000)  
Yüksek LDL kolesterol   1 mmol/L (≈39 mg/dL) LDL düşürülmesi   %20–25   CTT Collaboration (2010), ESC 2021  
Diyabet (Tip 2)   HbA1c’yi <7 tutmak   %20–30   UKPDS (2000), ADVANCE (2008)  
Obezite   %5–10 kilo kaybı   %15–25   AHA Guidelines, Look AHEAD Study (2013)  
Hareketsizlik   Haftada ≥150 dk egzersiz   %20–30   Nurses’ Health Study, Harvard HSPH  
Kötü beslenme   Akdeniz / DASH diyeti (DASH: Hipertansiyon dostu beslenme modeli)   %25–30   PREDIMED (2013), INTERHEART (2004)  
Aşırı alkol   Alkolü sınırlamak veya bırakmak   %10–20   WHO, AHA  
Stres ve depresyon   Psikolojik destek,  
stres yönetimi  		 %10–20   INTERHEART (2004), ESC 2021  

 

Peki günlük hayatımızda neyi değiştirirsek kalp damar hastalığı riskini azaltabiliriz?    

Çağımızın vebası stres  
Yüksek stres hormonu düzeyine (adrenalin, noradrenalin, kortizol) sahip kişilerde kardiyovasküler hastalık riski, düşük hormon seviyelerine sahip olanlara göre yaklaşık %63 daha yüksektir. Yüksek kortizol düzeylerinin, hipertansiyon, yüksek kolesterol, diyabet ve obezite gibi kalp damar risk faktörleriyle direkt ilişkili olduğu gösterilmiştir. Ani stres anında kişide adeta ağır bir egzersiz yapıyor şeklinde kalp kasında zorlanma gözükür. Ritim bozuklukları ve inme riskini de arttırır. Stresle başa çıkmak için düzenli fiziksel egzersiz, yeterli uyku yanında gereğinde psikolojik destek almak gerekmektedir. 
 

 → Yanlışı değil doğruyu bilelim.  

Kalp damar hastalıklarında aile hikayesi önemli olmakla birlikte kader değildir.   

Riskimizi azaltmak için alabileceğimiz çok sayıda önlem bulunmaktadır.   

 

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)  

Referanslar  

  • Yusuf, S., Hawken, S., Ounpuu, S., Dans, T., Avezum, A., Lanas, F., … & INTERHEART Study Investigators. (2004). Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART study): Case-control study. The Lancet, 364(9438), 937–952. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(04)17018-9 
  • The SPRINT Research Group. (2015). A randomized trial of intensive versus standard blood-pressure control. New England Journal of Medicine, 373(22), 2103–2116. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1511939 
  • The HOPE Study Investigators. (2000). Effects of an angiotensin-converting–enzyme inhibitor, ramipril, on cardiovascular events in high-risk patients. New England Journal of Medicine, 342(3), 145–153. https://doi.org/10.1056/NEJM200001203420301 
  • Cholesterol Treatment Trialists’ (CTT) Collaboration. (2010). Efficacy and safety of more intensive lowering of LDL cholesterol: A meta-analysis of data from 170,000 participants in 26 randomised trials. The Lancet, 376(9753), 1670–1681. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)61350-5 
  • UK Prospective Diabetes Study (UKPDS) Group. (2000). Tight blood pressure control and risk of macrovascular and microvascular complications in type 2 diabetes. BMJ, 317(7160), 703–713. https://doi.org/10.1136/bmj.317.7160.70 
  • ADVANCE Collaborative Group. (2008). Intensive blood glucose control and vascular outcomes in patients with type 2 diabetes. New England Journal of Medicine, 358(24), 2560–2572. https://doi.org/10.1056/NEJMoa0802987 
  • Look AHEAD Research Group. (2013). Cardiovascular effects of intensive lifestyle intervention in type 2 diabetes. New England Journal of Medicine, 369(2), 145–154. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1212914 
  • Chiuve, S. E., McCullough, M. L., Sacks, F. M., & Rimm, E. B. (2006). Healthy lifestyle factors in the primary prevention of coronary heart disease among men: Benefits among users and nonusers of lipid-lowering and antihypertensive medications. Circulation, 114(2), 160–167.  https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.106.621417 
  • Estruch, R., Ros, E., Salas-Salvadó, J., Covas, M. I., Corella, D., Arós, F., … & Martínez-González, M. A. (2013). Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet. New England Journal of Medicine, 368(14), 1279–1290. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1200303 
  • World Health Organization. (2018). Global status report on alcohol and health 2018. Geneva: World Health Organization. ISBN: 978-92-4-156563-9  
  • 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. Eur J Prev Cardiol. 2022 Feb 19;29(1):5-115. doi: 10.1093/eurjpc/zwab154.  
  • Ding M, Bhupathiraju SN, Satija A, van Dam RM, Hu FB. Long-term coffee consumption and risk of cardiovascular disease: a systematic review and a dose- response meta-analysis of prospective cohort studies. Circulation. 2014 Feb 11;129(6):643-59. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.113.005925.
  • Tsai SY, Hsu JY, Lin CH, Kuo YC, Chen CH, Chen HY, Liu SJ, Chien KL. Association of stress hormones and the risk of cardiovascular diseases systematic review and meta-analysis. Int J Cardiol Cardiovasc Risk Prev. 2024 Jul 10;23:200305. doi: 10.1016/j.ijcrp.2024.200305  
  • J Clin Med. Mental Stress and Cardiovascular Health  2022 Jun 10;11(12):3353. doi: 10.3390/jcm11123353