- Yanlış: Hocam benim ailede kalp krizi vakası var, ne yapsam boş, o nedenle dikkat etmiyorum?
- RDoğru: Ailede kalp damar hastalığı olması, risk faktörlerinden birisi olmakla birlikte diğer risk faktörlerini önleyerek de ciddi oranda riskimizi azaltabiliriz.
Kalp ve damar hastalığı gelişim risk faktörleri iki gruba ayrılır: Değiştirilemez ve değiştirilebilir olanlar.
- Değiştirilemez olanlar; yaş, cinsiyet ve aile öyküsü olmasıdır. Bununla birlikte kalp ve damar hastalıkları da birçok hastalıkta olduğu gibi genetik ve çevresel faktörlerin birleşimi ile oluşmaktadır.
- Değiştirilebilen faktörler; tabloda bahsi geçen faktörlerdir.
Değiştirilebilenlerden ilgili faktörü düzeltebildiğimizde kalp damar hastalık riskimizi ne kadar azaltabildiğimizi görünce siz de şaşıracaksınız😊
Kalp Damar Hastalıklarında Değiştirilebilen Risk Faktörleri Tablosu
|
Risk Faktörü |
Müdahale |
Yaklaşık Risk Azalması |
Referans / Çalışma |
|
Sigara içimi |
Bırakma |
%50 (1 yıl); |
INTERHEART (2004), AHA, Framingham |
|
Yüksek tansiyon |
Tansiyonun 10 mmHg düşürülmesi |
%20–25 |
SPRINT (2015), HOPE (2000) |
|
Yüksek LDL kolesterol |
1 mmol/L (≈39 mg/dL) LDL düşürülmesi |
%20–25 |
CTT Collaboration (2010), ESC 2021 |
|
Diyabet (Tip 2) |
HbA1c’yi <7 tutmak |
%20–30 |
UKPDS (2000), ADVANCE (2008) |
|
Obezite |
%5–10 kilo kaybı |
%15–25 |
AHA Guidelines, Look AHEAD Study (2013) |
|
Hareketsizlik |
Haftada ≥150 dk egzersiz |
%20–30 |
Nurses’ Health Study, Harvard HSPH |
|
Kötü beslenme |
Akdeniz / DASH diyeti (DASH: Hipertansiyon dostu beslenme modeli) |
%25–30 |
PREDIMED (2013), INTERHEART (2004) |
|
Aşırı alkol |
Alkolü sınırlamak veya bırakmak |
%10–20 |
WHO, AHA |
|
Stres ve depresyon |
Psikolojik destek, |
%10–20 |
INTERHEART (2004), ESC 2021 |
→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.
Kalp damar hastalıklarında aile hikayesi önemli olmakla birlikte kader değildir.
Riskimizi azaltmak için alabileceğimiz çok sayıda önlem bulunmaktadır.
Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)
Referanslar
- Yusuf, S., Hawken, S., Ounpuu, S., Dans, T., Avezum, A., Lanas, F., … & INTERHEART Study Investigators. (2004). Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART study): Case-control study. The Lancet, 364(9438), 937–952. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(04)17018-9
- The SPRINT Research Group. (2015). A randomized trial of intensive versus standard blood-pressure control. New England Journal of Medicine, 373(22), 2103–2116. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1511939
- The HOPE Study Investigators. (2000). Effects of an angiotensin-converting–enzyme inhibitor, ramipril, on cardiovascular events in high-risk patients. New England Journal of Medicine, 342(3), 145–153. https://doi.org/10.1056/NEJM200001203420301
- Cholesterol Treatment Trialists’ (CTT) Collaboration. (2010). Efficacy and safety of more intensive lowering of LDL cholesterol: A meta-analysis of data from 170,000 participants in 26 randomised trials. The Lancet, 376(9753), 1670–1681. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)61350-5
- UK Prospective Diabetes Study (UKPDS) Group. (2000). Tight blood pressure control and risk of macrovascular and microvascular complications in type 2 diabetes. BMJ, 317(7160), 703–713. https://doi.org/10.1136/bmj.317.7160.70
- ADVANCE Collaborative Group. (2008). Intensive blood glucose control and vascular outcomes in patients with type 2 diabetes. New England Journal of Medicine, 358(24), 2560–2572. https://doi.org/10.1056/NEJMoa0802987
- Look AHEAD Research Group. (2013). Cardiovascular effects of intensive lifestyle intervention in type 2 diabetes. New England Journal of Medicine, 369(2), 145–154. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1212914
- Chiuve, S. E., McCullough, M. L., Sacks, F. M., & Rimm, E. B. (2006). Healthy lifestyle factors in the primary prevention of coronary heart disease among men: Benefits among users and nonusers of lipid-lowering and antihypertensive medications. Circulation, 114(2), 160–167. https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.106.621417
- Estruch, R., Ros, E., Salas-Salvadó, J., Covas, M. I., Corella, D., Arós, F., … & Martínez-González, M. A. (2013). Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet. New England Journal of Medicine, 368(14), 1279–1290. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1200303
- World Health Organization. (2018). Global status report on alcohol and health 2018. Geneva: World Health Organization. ISBN: 978-92-4-156563-9