- Yanlış: Hocam ‘’Bir BT bir MR, ne varsa bunlarda var? Sanal anjiyografi yapıp damarları bir görsek!’’
- RDoğru: Herkes rutin kalp damar görüntülemesi testi yaptırmamalıdır!
Kalp sağlığına yönelik yapılan muayene ve risk faktörleri değerlendirmenize göre sizden istenen tetkikler; EKG’den (elektrokardiyogram) kasık ya da kol damarından 100 cm uzunluğuna erişebilen kateter isimli ince borucuklarla direkt kalp damarına girilerek yapılan klasik invaziv koroner anjiyografiye kadar değişebilmektedir.
İnvaziv koroner anjiyografi nadir de olsa ölüme varan riskleri olduğundan acil kalp krizi şartları dışında sıklıkla son başvurduğumuz tekniktir. Diğer tetkikler efor testi, kalp sintigrafisi ya da son zamanlarda kullanımı sıklıkla artan koroner kalp damarı bilgisayarlı tomografi anjiyosudur (BT anjiyografi). Son zamanlarda gerek medyada gerek çevremizde şahit olduğumuz ani kalp ölümleri neticesinde çok sayıda kişi özellikle BT anjiyografi çektirmek istemektedir. Bununla birlikte rutin kalp damarlarınızın görüntülenmesi herkes için gerekli olmadığı gibi bazen zararlı da olabilir. Nasıl mı?
- Bu tetkik ‘opak madde’ dediğimiz bir boyar madde ile yapılmakta olup bu madde alerji, sıvı yükü ya da böbrek yetersizliğine sebep olabilir.
- Yine koroner BT anjiografi ile klasik bir akciğer filminden tam 100 tane çektirmiş kadar ‘radyasyon’ almış olursunuz.
- Ayrıca şikayetiniz yokken çekilen bir BT anjiografide çıkacak bir koroner darlığa gereksiz müdahale (stent ya da koroner bypass ameliyatı) ile işler daha da karışabilir.
Sizlere ilginç gelebilecek bir bilgi!
Çoğu kalp krizi vakası, kalp damarlarımızdaki %50’den az daralmalarda meydana gelir. Neden? Çünkü yağ plağı ilk oluşmaya başladığında daha hassastır. Hassaslaşan yağ plağı çatlayarak kalp krizi yapmaya daha eğilimlidir. Bu nedenle koroner anjiyografi olup size ‘’stent ya da koroner bypass ameliyatı gerektiren bir koroner damar darlığınız yok’’ dediğimizin akşamında bile kalp krizi geçirebilirsiniz. Yani koroner anjiyografi sizin ne zaman kalp krizi geçireceğinizi bilemez ve akut kalp krizi dışında stent takılması veya koroner bypass olmanız ilaç tedavisine göre ileride kalp krizi geçirme olasılığınızı azaltmaz.
Peki biz ne yapmalıyız?
Önlemlerimizi almalı ve risk faktörlerine yönelik tedavimizi olmalıyız.
Peki kimler koroner görüntüleme testlerini yaptırmalı?
1) Semptomatik dediğimiz kalbe özgü göğüs ağrısı olanlar
2) Semptom olmasa da kalp riski hesabı yüksek çıkan hastalarda diğer testlerde anormal bulgular saptandığı durumlar
→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.
Asıl amaç tetkik yapmak değil önlemek olmalıdır.
Bozulan damarlarımız hiçbir tedavi ile eski sağlığına kavuşmaz.
Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)
Referanslar:
- 2024 ESC Guidelines for the management of chronic coronary syndromes. Eur Heart J. 2024 Sep
- 29;45(36):3415-3537. doi: 10.1093/eurheartj/ehae177. Erratum in: Eur Heart J. 2025 Apr 22;46(16):1565.
Hekiminiz tavsiye etmedikçe destek ürünleri ve kan sulandırıcı kullanmayın!
Yanlış: Hocam bana artık karada ölüm yok. Çünkü en pahalı vitamin kompleksini aldırdım yurtdışından. Bir de kan sulandırıcı kullanıyorum üstüne.
Doğru: Vitaminler ve diğer destek ürünlerinin rutin kullanımının kalp ve damar sağlığı açısından yararı yoktur. Ayrıca hekim görüşü olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmak yararlı değil hatta zararlıdır.
İnsanoğlu her zaman bir sihirli değnek dokunuşunu istemiştir. Bunun en belirgin örneklerinden birisi de maalesef ciddi harcamalar ile alınan destek ürünleridir. D vitamini, B vitamini, folik asit, omega-3, antioksidanlar başta olmak üzere hiçbir vitamin ve/veya destek ürünlerinin kalp ve damar hastalıklarını azalttığı klinik çalışmalarda tespit edilememiştir. Hatta yüksek dozlarda zararlı olabilmektedirler.
- Örneğin; D vitamini yüksek dozlarda böbrek taşı ve ritim bozukluklarına yol açabilir.
- Her köşe başında görüp duyduğunuz magnezyum; gereksiz dışarıdan takviye olarak alındığında ishal, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, ölümcül ritim bozuklukları ya da solunum yetmezliği yapabilir.
- Vitamin ve diğer besinlerin emilimini bozan iltihabi barsak hastalıkları ya da barsak veya midenizin alındığı bir operasyon geçmişiniz vs olmadıkça ve de doktorunuz tavsiye etmedikçe dışarıdan destek maddeleri almayınız.
- Kan sulandırıcılar, kandaki pıhtılaşmayı sağlayan hücreler üzerinden pıhtılaşmayı engelleyerek damarlarda pıhtı oluşumunu önler. Ama aynı zamanda kan sulandırıcı olduğundan mide, barsak, göz, beyin gibi organlarda kanamaya da sebep olabilir. Bu nedenle kan sulandırıcıları, kalp ve damar hastalığı olanlar örneğin kalp krizi, felç, bacak ya da şah damarı tıkanıklığı gibi klinik durum geçmişi olan kişiler kullanmalıdır. Bunların olmadığı kişiler ‘’yaşım 40’ı geçti, tansiyonum var, şekerim var’’ gerekçesi ile doktor tavsiyesi olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmamalıdır.
→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.
Hekim görüşü olmadan destek tedavisi ya da kan sulandırıcı kullanmayın!
Rutin kontrolleriniz için hekiminize danışmayı ihmal etmeyin.
Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)
Referanslar:
- 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies With the special contribution of the European Association of Preventive Cardiology (EAPC). Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2022 May;75(5):429.
