Spor, sağlık durumunuza göre uygun şekilde yapıldığında faydalıdır!

Kalp ve damar sağlığı için ideal egzersiz, kalp atım hızını arttıran ama çok kısa sürmeyen egzersizdir. Yani kısa süreli bir depar atmak yerine daha uzun süreli yürüyüş buna örnektir. Peki sırayla gidelim;  

Hangi spor?  
Tempolu yürüyüş, düşükten orta tempoya koşu, bisiklet sürmek ve yüzmek en ideal aerobik egzersizler olarak sayılabilir. Bunları yaparken sıkılıyor musunuz? O zaman çocukluğumuza gidelim ip atlama ve dansa ne dersiniz? Biz kardiyologlar harika diyoruz.  

Yapacağım sporun süresi ne olmalı?  
Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta ya da 75 dakika yüksek yoğunlukta kardiyo egzersizi önerilir.  Orta ya da yüksek yoğunluk ne demek?   

• Orta yoğunluk: Egzersiz yaparken nefes alıp verebilirsiniz ama şarkı söyleyemezsiniz. Biraz terleme olur. Örnek; tempolu yürüyüş, hafif tempoda yüzme gibi.  

• Yüksek yoğunluk: Nefes alıp vermeniz hızlanır, konuşmakta zorlanırsınız. Yoğun terleme olur. Örnek; Koşu, hızlı bisiklet sürme, ip atlama gibi.  

Yaşlısı var genci var hocam sen daha net bir ayrım ver bize yoğunluk için derseniz; 

Maksimal kalp hızınızı hesaplıyoruz; [ Formül = 220 – Yaşınız ] 

Çıkan sonuca göre;  Yani ‘’ben bugün güzel spor yaptım’’ demek için maksimal kalp hızımızın %70’ine ulaşmalıyız.  

Örnek: 40 yaşında birisi için à 220-40=180.    180*0,7=126 dakika kalp hızına ulaşmalı.  

Spor yapabilmek için kimler hekimine danışmalı?  
‘’Çok gaza geldim hemen spora başlıyorum’’ cümlesini kimler doktoruna danışmadan söylememeli!   

• Yeni geçirilmiş kalp krizi hastaları (özellikle ilk 1 hafta) doktorun kontrolünde giderek artan dozda yapabilirler.  

• İleri düzeyde kalp yetmezliği varsa kardiyak rehabilitasyon programı dahilinde plan yapılmalıdır.   

• Egzersizle tetiklenebilecek ritim sorunları, şiddetli aort kapak darlığı, kontrolsüz hipertansiyon ve diğer organları etkilenmiş şeker hastaları da doktoruna danışmadan spor programına başlamamalıdırlar.  

Sporu açken mi yapmalıyım yoksa tokken mi?  
Sporun türüne, süresine ve hedefinize göre değişir. Aç karnına yapılan sporda insülin düzeyi düşük olduğundan vücut, enerji için yağ depolarını daha çok kullanır ve yağ yakımını artırabilir. Ama özellikle direnç egzersizlerinde enerji düşüklüğü, baş dönmesi ve kas kaybı riski artabilir.   

Sonuç olarak; aç karnına hafif tempolu yürüyüş veya kardiyo, tok karnına ise ağırlık antrenmanı veya uzun süreli koşu gibi sporlar yapılabilir. Ama yine de ana öğünden sonra en az 1-2 saat geçmesine özen gösterilmelidir.  

Yanlışı değil doğruyu bilelim  

Spor, kontrollü ve kişinin sağlık durumuna göre uygun şekilde yapıldığı müddetçe faydalıdır.   

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)  

Referanslar:  

• 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. Eur J Prev Cardiol. 2022 Feb 19;29(1):5-115. doi: 10.1093/eurjpc/zwab154.  

Hekiminiz tavsiye etmedikçe destek ürünleri ve kan sulandırıcı kullanmayın! 

Yanlış: Hocam bana artık karada ölüm yok.  Çünkü en pahalı vitamin kompleksini aldırdım yurtdışından. Bir de kan sulandırıcı kullanıyorum üstüne.  

Doğru: Vitaminler ve diğer destek ürünlerinin rutin kullanımının kalp ve damar sağlığı açısından yararı yoktur. Ayrıca hekim görüşü olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmak yararlı değil hatta zararlıdır.  

İnsanoğlu her zaman bir sihirli değnek dokunuşunu istemiştir. Bunun en belirgin örneklerinden birisi de maalesef ciddi harcamalar ile alınan destek ürünleridir. D vitamini, B vitamini, folik asit, omega-3, antioksidanlar başta olmak üzere hiçbir vitamin ve/veya destek ürünlerinin kalp ve damar hastalıklarını azalttığı klinik çalışmalarda tespit edilememiştir. Hatta yüksek dozlarda zararlı olabilmektedirler.  

• Örneğin; D vitamini yüksek dozlarda böbrek taşı ve ritim bozukluklarına yol açabilir.   

• Her köşe başında görüp duyduğunuz magnezyum; gereksiz dışarıdan takviye olarak alındığında ishal, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, ölümcül ritim bozuklukları ya da solunum yetmezliği yapabilir.    

• Vitamin ve diğer besinlerin emilimini bozan iltihabi barsak hastalıkları ya da barsak veya midenizin alındığı bir operasyon geçmişiniz vs olmadıkça ve de doktorunuz tavsiye etmedikçe dışarıdan destek maddeleri almayınız.   

• Kan sulandırıcılar, kandaki pıhtılaşmayı sağlayan hücreler üzerinden pıhtılaşmayı engelleyerek damarlarda pıhtı oluşumunu önler. Ama aynı zamanda kan sulandırıcı olduğundan mide, barsak, göz, beyin gibi organlarda kanamaya da sebep olabilir. Bu nedenle kan sulandırıcıları, kalp ve damar hastalığı olanlar örneğin kalp krizi, felç, bacak ya da şah damarı tıkanıklığı gibi klinik durum geçmişi olan kişiler kullanmalıdır. Bunların olmadığı kişiler ‘’yaşım 40’ı geçti, tansiyonum var, şekerim var’’ gerekçesi ile doktor tavsiyesi olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmamalıdır.  

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.   
Hekim görüşü olmadan destek tedavisi ya da kan sulandırıcı kullanmayın!   
Rutin kontrolleriniz için hekiminize danışmayı ihmal etmeyin.  

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)   

Referanslar:  

• 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies With the special contribution of the European Association of Preventive Cardiology (EAPC). Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2022 May;75(5):429.