Kalp krizi anında yapılabilecekleri bilirsek birçok hayat kurtulabilir!

Kalp krizi anında yapılabilecekleri bilirsek birçok hayat kurtulabilir!

  • Yanlış: Çarpıntı olduğunda hemen kalp krizi geçirdiğimi anlarım ama neyse ki öksürerek hastaneye kadar yetişebilirim. 
  • RDoğru: Kalp krizinin geniş bir şikayet spektrumu vardır, yani çarpıntı tek başına tanı koydurmaz ve maalesef öksürmek işe yaramaz. 

Keşke öyle olsaydı. Maalesef çarpıntı, çok geniş bir tanı spektrumuna sahip olduğu gibi kalp krizlerinde olabilir de olmayabilir de.   

Kalp krizinin en önemli ve sık şikayeti göğüs ağrısıdır.   

Ama nasıl bir göğüs ağrısı?   

  • Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya dolgunluk hissi şeklinde olup birkaç dakikadan uzun sürer. Yani saniye süren bıçak battı çıktı ağrıları genellikle kalp krizi değildir.   
  • Ağrı; sol kol, omuz, çene, boyun veya sırt bölgesine yayılabilir.   
  • Özellikle kalbin alt yüzünü tutan kalp krizlerinde tam mide üzerinde olabilir.   
  • Soğuk terleme, mide bulantısı veya kusma, baş dönmesi, sersemlik veya bayılma eşlik edebilir.  Dikkat: Bakın çarpıntıyı en sık şikayetler arasında saymadım. Bazen eşlik edebilse de çarpıntıların çoğunun sebebi başkadır. Panik olarak çarpıntınızı daha fazla artırmayın.  

‘’Benim bir yakınım bunlar yokken gitti hastaneye, kalp krizi dediler.’’  

  • Evet, özellikle şeker hastaları, ileri yaş ve kadın hatalarda bazen çok farklı ve ezber bozan şikayetler olabilir. Ama biz çoğunlukla olanları bilirsek birçok hayat kurtulabilir.  

 

Peki krizi fark edersem öksüreyim mi?  

  • Öksürmek yerine siz veya yanınızda birisi varsa hemen 112’yi arasın.   
  • Sırtüstü yatırıp ayakları havaya kaldırmak bazı tip kalp krizlerinde kalbin yükünü artırarak zararlı olabilir. Eğer tansiyonu çok düşükse o zaman denenebilir.   
  • Öksürmek, kalp krizi tedavisinde etkili bir yöntem değildir.  
  • Ağıza sarımsak sür, günlük sarımsak yut, limon suyu iç git uyu diyerek kişiyi son uykusuna yollayacak şeylerle zaman kaybedilmemelidir.  

 

Peki kalp krizi anında ne yapabiliriz?   

İnanın sizin hastane dışında yapabilecekleriniz çok sınırlı.   

  • Kişi mutlaka sakin tutulmaya çalışılmalı ve oturtulmalı.   
  • Hemen 112’i aranarak ambulans çağırılmalıdır.   
  • Eğer hastanın bilinen kalp damar hastalığı var ve şikayetleri önceki gibiyse kan sulandırıcı verilebilir.   
  • En önemlisi de kalp durursa kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) dediğimiz kalp masajı ve solunum desteğine başlamalıyız. Bu açıdan yapılabilecek en önemli aktivasyon, CPR bilen eğitimli gönüllülerin ya da hekimlerin kullanabileceği kalp şok cihazlarının, özellikle kalabalık yerlerde (stadyum, konser, yoğun metro istasyonu vs) artırılmasıdır.
     

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.
Kalp krizi anında gerçekleşenleri bilirsek, birçok hayat kurtulabilir.  

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)  

Öksürmek kalp krizi tedavisinde doğru bir yöntem değildir!

Öksürmek kalp krizi tedavisinde doğru bir yöntem değildir!

  • Yanlış: Çarpıntı olduğunda hemen kalp krizi geçirdiğimi anlarım ama neyse ki öksürerek hastaneye kadar yetişebilirim. 
  • RDoğru: Kalp krizinin geniş bir şikayet spektrumu vardır, yani çarpıntı tek başına tanı koydurmaz ve maalesef öksürmek işe yaramaz. 

Keşke öyle olsaydı. Maalesef çarpıntı, çok geniş bir tanı spektrumuna sahip olduğu gibi kalp krizlerinde olabilir de olmayabilir de.   

Kalp krizinin en önemli ve sık şikayeti göğüs ağrısıdır.   

Ama nasıl bir göğüs ağrısı?   

  • Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya dolgunluk hissi şeklinde olup birkaç dakikadan uzun sürer. Yani saniye süren bıçak battı çıktı ağrıları genellikle kalp krizi değildir.   
  • Ağrı; sol kol, omuz, çene, boyun veya sırt bölgesine yayılabilir.   
  • Özellikle kalbin alt yüzünü tutan kalp krizlerinde tam mide üzerinde olabilir.   
  • Soğuk terleme, mide bulantısı veya kusma, baş dönmesi, sersemlik veya bayılma eşlik edebilir.  Dikkat: Bakın çarpıntıyı en sık şikayetler arasında saymadım. Bazen eşlik edebilse de çarpıntıların çoğunun sebebi başkadır. Panik olarak çarpıntınızı daha fazla artırmayın.  

‘’Benim bir yakınım bunlar yokken gitti hastaneye, kalp krizi dediler.’’  

  • Evet, özellikle şeker hastaları, ileri yaş ve kadın hatalarda bazen çok farklı ve ezber bozan şikayetler olabilir. Ama biz çoğunlukla olanları bilirsek birçok hayat kurtulabilir. 
     

Peki krizi fark edersem öksüreyim mi?  

  • Öksürmek yerine siz veya yanınızda birisi varsa hemen 112’yi arasın.   
  • Sırtüstü yatırıp ayakları havaya kaldırmak bazı tip kalp krizlerinde kalbin yükünü artırarak zararlı olabilir. Eğer tansiyonu çok düşükse o zaman denenebilir.   
  • Öksürmek, kalp krizi tedavisinde etkili bir yöntem değildir.  
  • Ağıza sarımsak sür, günlük sarımsak yut, limon suyu iç git uyu diyerek kişiyi son uykusuna yollayacak şeylerle zaman kaybedilmemelidir. 
     

Peki kalp krizi anında ne yapabiliriz?   

İnanın sizin hastane dışında yapabilecekleriniz çok sınırlı.   

  • Kişi mutlaka sakin tutulmaya çalışılmalı ve oturtulmalı.   
  • Hemen 112’i aranarak ambulans çağırılmalıdır.   
  • Eğer hastanın bilinen kalp damar hastalığı var ve şikayetleri önceki gibiyse kan sulandırıcı verilebilir.   
  • En önemlisi de kalp durursa kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) dediğimiz kalp masajı ve solunum desteğine başlamalıyız. Bu açıdan yapılabilecek en önemli aktivasyon, CPR bilen eğitimli gönüllülerin ya da hekimlerin kullanabileceği kalp şok cihazlarının, özellikle kalabalık yerlerde (stadyum, konser, yoğun metro istasyonu vs) artırılmasıdır.  

Günlük hayatımızda neyi değiştirirsek kalp damar hastalığı riskini azaltabiliriz?   

 

Sağlıklı Diyet:                 
Kalp ve damar sağlığı açısından en iyi diyetler DASH (Hipertansiyon dostu beslenme yaklaşımı) ve Akdeniz diyetidir. İkisinin de benzer içeriği olup zeytinyağı, ana yağ kaynağıdır. Bol sebze, meyve, tam tahıl ve baklagil, haftada birkaç kez balık, az miktarda kırmızı et, kuruyemiş ve tohumlar ana bileşenleri oluştururlar.          
 

Kalp ve damar sağlığı açısından en iyi yağlar; zeytinyağı, Omega-3 Yağ Asitleri (Balık Yağı), ceviz, badem, fındık yağları olarak sayılabilen bitkisel yağlardır. En zararlı olanlar ise; trans yağlar, margarinler (katı yağ) ve aşırı doymuş yağ içeren tereyağı ve iç yağlardır.  


 

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.
Kalp krizi anında gerçekleşenleri bilirsek, birçok hayat kurtulabilir.
Sağlıklı beslenerek kalp krizi riski azaltılabilir. 

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)