Kalp sağlığında yanlışı değil doğruyu bilelim 

Kalp sağlığında yanlışı değil doğruyu bilelim 

tarafından | Eyl 27, 2025 | Yazılar

İNDİR
PAYLAŞARAK FARKINDALIK YARAT

Son yıllarda kalp ve damar hastalıklarının görülme sıklığı hem dünyada hem ülkemizde artış göstermektedir. Türkiye, Avrupa’da kardiyovasküler mortalitenin yüksek olduğu ülkeler arasında yer almaktadır. Nüfusun yaşlanması, yaşam süresinin uzaması, diyabet ve obezite oranlarının artması nedeniyle, 2030 yılına kadar kardiyovasküler hastalıklara bağlı ölüm oranlarının erkeklerde yaklaşık 2,3 kat, kadınlarda ise yaklaşık 1,8 kat artacağı tahmin edilmektedir. ¹   

Türkiye şu anda Avrupa’da 50 yaşın altındaki erken miyokard enfarktüsü (MI) oranının en yüksek olduğu ülkedir ve ortalama görülme yaşı neredeyse 10 yıl öne çekilmiştir. Türkiye’de en yaygın majör kardiyovasküler risk faktörleri; hipertansiyon, tütün kullanımı, obezite, hiperkolesterolemi ve diyabettir. ¹  

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan raporlarda yıllara göre ölüm nedenleri incelendiğinde 2024 yılı ölüm nedenleri arasında %36 ile dolaşım sistemi hastalıkları ilk sırada yer almıştır. Dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklı bu ölümlerin %42,9’unun iskemik kalp hastalıkları, %23,9’unun diğer kalp hastalıkları, %18,3’ünün serebro-vasküler hastalıklar kaynaklı olduğu belirtilmiştir. ²  

Türkiye’de sağlıklı yaşam alışkanlıklarını teşvik etmek için her türlü düzenleyici çabayı gösteren “Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Eylem Planı 2021-2026 kardiyovasküler hastalıkları önlemeyi bir öncelik haline getirmiştir.1,4  

Dünya Kalp Federasyonu, sağlık hizmetlerine erken erişim, kontrol programları, doğru beslenme, hareket ve yaşam tarzı değişikliği ile kardiyovasküler hastalık ölümlerinin yaklaşık %80’inin azaltılabileceği vurgulamaktadır.  Kalp ve damar hastalıklarının önlenmesi ve toplumda bu konudaki farkındalığının artırılması amacıyla 29 Eylül, Dünya Kalp Günü olarak kutlanmaktadır. ³    

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi  

Kalp sağlığı hakkında günlük hayatımızda çevremizden sıkça duyduğumuz ve yerleşik bir kanıya dönüşmüş yanlış inanışlar kimi zaman hayati risk oluşturabiliyor. 29 Eylül Dünya Kalp Günü’nde toplumsal farkındalığı artırmak, sağlık bilincini güçlendirmek, erken teşhise olanak sağlamak için yanlış bilgiyi doğrusu ile güncelleyen Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı projesi tasarlandı.  Mizahın gücü ve bilimsel verilerin ışığında yanlış bilgiler derlendi ve doğru bilginin kaynağına dönüştü. Doğru Bilinen Yanlışlar – Kalp Sağlığı Projesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlandı.     

Siz de kalp krizi anında neler yapılmalı, gençlerde neden kalp krizi vakaları görülüyor, COVID-19 gerçekten kalp krizi vakalarına etki etti mi, risk faktörleri nelerdir, aile öyküsü olsa bile kalp krizi riskini azaltabilir miyiz, spor hangi dozda ve nasıl yapılmalı, diyette nelere dikkat etmek gerekir veya kalp sağlığı kontrol süreleri nasıl olmalıdır konularında doğru bilgiye erişmek istiyorsanız: Makaleyi okuyarak burada sıralanan yanlış kanıları doğru açıklamaları ile düzeltebilir, mizah penceresinden çevreniz ile paylaşarak toplumsal farkındalığa katkı sağlayabilirsiniz.  

–> Yanlışı değil doğruyu bilelim. 

Referanslar:  
1-Tokgozoglu L, Kayikcioglu M, Ekinci B. The Landscape of preventive cardiology in Turkey: Challenges and success. Am J Prev Cardiol 2021 Apr 14:6:10084.  

2-TUİK, Ölüm ve ölüm nedeni İstatistikleri, 2024. [Erişim tarihi 23.09.2025]  

3- https://world-heart-federation.org/world-heart-day/ [Erişim tarihi 23.09.2024]  

4- Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Koruma Planı 2021-2026  

Hekiminiz tavsiye etmedikçe destek ürünleri ve kan sulandırıcı kullanmayın! 

Yanlış: Hocam bana artık karada ölüm yok.  Çünkü en pahalı vitamin kompleksini aldırdım yurtdışından. Bir de kan sulandırıcı kullanıyorum üstüne.  

Doğru: Vitaminler ve diğer destek ürünlerinin rutin kullanımının kalp ve damar sağlığı açısından yararı yoktur. Ayrıca hekim görüşü olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmak yararlı değil hatta zararlıdır.  

İnsanoğlu her zaman bir sihirli değnek dokunuşunu istemiştir. Bunun en belirgin örneklerinden birisi de maalesef ciddi harcamalar ile alınan destek ürünleridir. D vitamini, B vitamini, folik asit, omega-3, antioksidanlar başta olmak üzere hiçbir vitamin ve/veya destek ürünlerinin kalp ve damar hastalıklarını azalttığı klinik çalışmalarda tespit edilememiştir. Hatta yüksek dozlarda zararlı olabilmektedirler.  

  • Örneğin; D vitamini yüksek dozlarda böbrek taşı ve ritim bozukluklarına yol açabilir.   
  • Her köşe başında görüp duyduğunuz magnezyum; gereksiz dışarıdan takviye olarak alındığında ishal, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, ölümcül ritim bozuklukları ya da solunum yetmezliği yapabilir.    
  • Vitamin ve diğer besinlerin emilimini bozan iltihabi barsak hastalıkları ya da barsak veya midenizin alındığı bir operasyon geçmişiniz vs olmadıkça ve de doktorunuz tavsiye etmedikçe dışarıdan destek maddeleri almayınız.   
  • Kan sulandırıcılar, kandaki pıhtılaşmayı sağlayan hücreler üzerinden pıhtılaşmayı engelleyerek damarlarda pıhtı oluşumunu önler. Ama aynı zamanda kan sulandırıcı olduğundan mide, barsak, göz, beyin gibi organlarda kanamaya da sebep olabilir. Bu nedenle kan sulandırıcıları, kalp ve damar hastalığı olanlar örneğin kalp krizi, felç, bacak ya da şah damarı tıkanıklığı gibi klinik durum geçmişi olan kişiler kullanmalıdır. Bunların olmadığı kişiler ‘’yaşım 40’ı geçti, tansiyonum var, şekerim var’’ gerekçesi ile doktor tavsiyesi olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmamalıdır.  

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.   
Hekim görüşü olmadan destek tedavisi ya da kan sulandırıcı kullanmayın!   
Rutin kontrolleriniz için hekiminize danışmayı ihmal etmeyin.  

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)   

Referanslar:  

  • 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies With the special contribution of the European Association of Preventive Cardiology (EAPC). Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2022 May;75(5):429. 
Kalp krizi anında yapılabilecekleri bilirsek birçok hayat kurtulabilir!

Kalp krizi anında yapılabilecekleri bilirsek birçok hayat kurtulabilir!

tarafından | Eyl 27, 2025 | Yazılar

İNDİR
PAYLAŞARAK FARKINDALIK YARAT
  • Yanlış: Çarpıntı olduğunda hemen kalp krizi geçirdiğimi anlarım ama neyse ki öksürerek hastaneye kadar yetişebilirim. 
  • RDoğru: Kalp krizinin geniş bir şikayet spektrumu vardır, yani çarpıntı tek başına tanı koydurmaz ve maalesef öksürmek işe yaramaz. 

Keşke öyle olsaydı. Maalesef çarpıntı, çok geniş bir tanı spektrumuna sahip olduğu gibi kalp krizlerinde olabilir de olmayabilir de.   

Kalp krizinin en önemli ve sık şikayeti göğüs ağrısıdır.   

Ama nasıl bir göğüs ağrısı?   

  • Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya dolgunluk hissi şeklinde olup birkaç dakikadan uzun sürer. Yani saniye süren bıçak battı çıktı ağrıları genellikle kalp krizi değildir.   
  • Ağrı; sol kol, omuz, çene, boyun veya sırt bölgesine yayılabilir.   
  • Özellikle kalbin alt yüzünü tutan kalp krizlerinde tam mide üzerinde olabilir.   
  • Soğuk terleme, mide bulantısı veya kusma, baş dönmesi, sersemlik veya bayılma eşlik edebilir.  Dikkat: Bakın çarpıntıyı en sık şikayetler arasında saymadım. Bazen eşlik edebilse de çarpıntıların çoğunun sebebi başkadır. Panik olarak çarpıntınızı daha fazla artırmayın.  

 ‘’Benim bir yakınım bunlar yokken gitti hastaneye, kalp krizi dediler.’’   

  • Evet, özellikle şeker hastaları, ileri yaş ve kadın hatalarda bazen çok farklı ve ezber bozan şikayetler olabilir. Ama biz çoğunlukla olanları bilirsek birçok hayat kurtulabilir.  

  

Peki krizi fark edersem öksüreyim mi?   

  • Öksürmek yerine siz veya yanınızda birisi varsa hemen 112’yi arasın.   
  • Sırtüstü yatırıp ayakları havaya kaldırmak bazı tip kalp krizlerinde kalbin yükünü artırarak zararlı olabilir. Eğer tansiyonu çok düşükse o zaman denenebilir.   
  • Öksürmek, kalp krizi tedavisinde etkili bir yöntem değildir.  
  • Ağıza sarımsak sür, günlük sarımsak yut, limon suyu iç git uyu diyerek kişiyi son uykusuna yollayacak şeylerle zaman kaybedilmemelidir.  

  

Peki kalp krizi anında ne yapabiliriz?   

İnanın sizin hastane dışında yapabilecekleriniz çok sınırlı.   

  • Kişi mutlaka sakin tutulmaya çalışılmalı ve oturtulmalı.   
  • Hemen 112’i aranarak ambulans çağırılmalıdır.   
  • Eğer hastanın bilinen kalp damar hastalığı var ve şikayetleri önceki gibiyse kan sulandırıcı verilebilir.   
  • En önemlisi de kalp durursa kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) dediğimiz kalp masajı ve solunum desteğine başlamalıyız. Bu açıdan yapılabilecek en önemli aktivasyon, CPR bilen eğitimli gönüllülerin ya da hekimlerin kullanabileceği kalp şok cihazlarının, özellikle kalabalık yerlerde (stadyum, konser, yoğun metro istasyonu vs) artırılmasıdır.  
      

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.  
Kalp krizi anında gerçekleşenleri bilirsek, birçok hayat kurtulabilir.  

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)  

Hekiminiz tavsiye etmedikçe destek ürünleri ve kan sulandırıcı kullanmayın! 

Yanlış: Hocam bana artık karada ölüm yok.  Çünkü en pahalı vitamin kompleksini aldırdım yurtdışından. Bir de kan sulandırıcı kullanıyorum üstüne.  

Doğru: Vitaminler ve diğer destek ürünlerinin rutin kullanımının kalp ve damar sağlığı açısından yararı yoktur. Ayrıca hekim görüşü olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmak yararlı değil hatta zararlıdır.  

İnsanoğlu her zaman bir sihirli değnek dokunuşunu istemiştir. Bunun en belirgin örneklerinden birisi de maalesef ciddi harcamalar ile alınan destek ürünleridir. D vitamini, B vitamini, folik asit, omega-3, antioksidanlar başta olmak üzere hiçbir vitamin ve/veya destek ürünlerinin kalp ve damar hastalıklarını azalttığı klinik çalışmalarda tespit edilememiştir. Hatta yüksek dozlarda zararlı olabilmektedirler.  

  • Örneğin; D vitamini yüksek dozlarda böbrek taşı ve ritim bozukluklarına yol açabilir.   
  • Her köşe başında görüp duyduğunuz magnezyum; gereksiz dışarıdan takviye olarak alındığında ishal, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, ölümcül ritim bozuklukları ya da solunum yetmezliği yapabilir.    
  • Vitamin ve diğer besinlerin emilimini bozan iltihabi barsak hastalıkları ya da barsak veya midenizin alındığı bir operasyon geçmişiniz vs olmadıkça ve de doktorunuz tavsiye etmedikçe dışarıdan destek maddeleri almayınız.   
  • Kan sulandırıcılar, kandaki pıhtılaşmayı sağlayan hücreler üzerinden pıhtılaşmayı engelleyerek damarlarda pıhtı oluşumunu önler. Ama aynı zamanda kan sulandırıcı olduğundan mide, barsak, göz, beyin gibi organlarda kanamaya da sebep olabilir. Bu nedenle kan sulandırıcıları, kalp ve damar hastalığı olanlar örneğin kalp krizi, felç, bacak ya da şah damarı tıkanıklığı gibi klinik durum geçmişi olan kişiler kullanmalıdır. Bunların olmadığı kişiler ‘’yaşım 40’ı geçti, tansiyonum var, şekerim var’’ gerekçesi ile doktor tavsiyesi olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmamalıdır.  

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.   
Hekim görüşü olmadan destek tedavisi ya da kan sulandırıcı kullanmayın!   
Rutin kontrolleriniz için hekiminize danışmayı ihmal etmeyin.  

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)   

Referanslar:  

  • 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies With the special contribution of the European Association of Preventive Cardiology (EAPC). Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2022 May;75(5):429. 
Öksürmek kalp krizi tedavisinde doğru bir yöntem değildir!

Öksürmek kalp krizi tedavisinde doğru bir yöntem değildir!

tarafından | Eyl 27, 2025 | Yazılar

İNDİR
PAYLAŞARAK FARKINDALIK YARAT
  • Yanlış: Çarpıntı olduğunda hemen kalp krizi geçirdiğimi anlarım ama neyse ki öksürerek hastaneye kadar yetişebilirim. 
  • RDoğru: Kalp krizinin geniş bir şikayet spektrumu vardır, yani çarpıntı tek başına tanı koydurmaz ve maalesef öksürmek işe yaramaz. 

Keşke öyle olsaydı. Maalesef çarpıntı, çok geniş bir tanı spektrumuna sahip olduğu gibi kalp krizlerinde olabilir de olmayabilir de.   

Kalp krizinin en önemli ve sık şikayeti göğüs ağrısıdır.   

Ama nasıl bir göğüs ağrısı?   

  • Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya dolgunluk hissi şeklinde olup birkaç dakikadan uzun sürer. Yani saniye süren bıçak battı çıktı ağrıları genellikle kalp krizi değildir.   
  • Ağrı; sol kol, omuz, çene, boyun veya sırt bölgesine yayılabilir.   
  • Özellikle kalbin alt yüzünü tutan kalp krizlerinde tam mide üzerinde olabilir.   
  • Soğuk terleme, mide bulantısı veya kusma, baş dönmesi, sersemlik veya bayılma eşlik edebilir.  Dikkat: Bakın çarpıntıyı en sık şikayetler arasında saymadım. Bazen eşlik edebilse de çarpıntıların çoğunun sebebi başkadır. Panik olarak çarpıntınızı daha fazla artırmayın.  

 ‘’Benim bir yakınım bunlar yokken gitti hastaneye, kalp krizi dediler.’’   

  • Evet, özellikle şeker hastaları, ileri yaş ve kadın hatalarda bazen çok farklı ve ezber bozan şikayetler olabilir. Ama biz çoğunlukla olanları bilirsek birçok hayat kurtulabilir. 
     

Peki krizi fark edersem öksüreyim mi?   

  • Öksürmek yerine siz veya yanınızda birisi varsa hemen 112’yi arasın.   
  • Sırtüstü yatırıp ayakları havaya kaldırmak bazı tip kalp krizlerinde kalbin yükünü artırarak zararlı olabilir. Eğer tansiyonu çok düşükse o zaman denenebilir.   
  • Öksürmek, kalp krizi tedavisinde etkili bir yöntem değildir.  
  • Ağıza sarımsak sür, günlük sarımsak yut, limon suyu iç git uyu diyerek kişiyi son uykusuna yollayacak şeylerle zaman kaybedilmemelidir. 
     

Peki kalp krizi anında ne yapabiliriz?   

İnanın sizin hastane dışında yapabilecekleriniz çok sınırlı.   

  • Kişi mutlaka sakin tutulmaya çalışılmalı ve oturtulmalı.   
  • Hemen 112’i aranarak ambulans çağırılmalıdır.   
  • Eğer hastanın bilinen kalp damar hastalığı var ve şikayetleri önceki gibiyse kan sulandırıcı verilebilir.   
  • En önemlisi de kalp durursa kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) dediğimiz kalp masajı ve solunum desteğine başlamalıyız. Bu açıdan yapılabilecek en önemli aktivasyon, CPR bilen eğitimli gönüllülerin ya da hekimlerin kullanabileceği kalp şok cihazlarının, özellikle kalabalık yerlerde (stadyum, konser, yoğun metro istasyonu vs) artırılmasıdır.   

Günlük hayatımızda neyi değiştirirsek kalp damar hastalığı riskini azaltabiliriz?  ​ 

 

Sağlıklı Diyet:                 
Kalp ve damar sağlığı açısından en iyi diyetler DASH (Hipertansiyon dostu beslenme yaklaşımı) ve Akdeniz diyetidir. İkisinin de benzer içeriği olup zeytinyağı, ana yağ kaynağıdır. Bol sebze, meyve, tam tahıl ve baklagil, haftada birkaç kez balık, az miktarda kırmızı et, kuruyemiş ve tohumlar ana bileşenleri oluştururlar.          ​
​ 

Kalp ve damar sağlığı açısından en iyi yağlar; zeytinyağı, Omega-3 Yağ Asitleri (Balık Yağı), ceviz, badem, fındık yağları olarak sayılabilen bitkisel yağlardır. En zararlı olanlar ise; trans yağlar, margarinler (katı yağ) ve aşırı doymuş yağ içeren tereyağı ve iç yağlardır. ​ 


  

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.  
Kalp krizi anında gerçekleşenleri bilirsek, birçok hayat kurtulabilir.
Sağlıklı beslenerek kalp krizi riski azaltılabilir. 

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)  

Hekiminiz tavsiye etmedikçe destek ürünleri ve kan sulandırıcı kullanmayın! 

Yanlış: Hocam bana artık karada ölüm yok.  Çünkü en pahalı vitamin kompleksini aldırdım yurtdışından. Bir de kan sulandırıcı kullanıyorum üstüne.  

Doğru: Vitaminler ve diğer destek ürünlerinin rutin kullanımının kalp ve damar sağlığı açısından yararı yoktur. Ayrıca hekim görüşü olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmak yararlı değil hatta zararlıdır.  

İnsanoğlu her zaman bir sihirli değnek dokunuşunu istemiştir. Bunun en belirgin örneklerinden birisi de maalesef ciddi harcamalar ile alınan destek ürünleridir. D vitamini, B vitamini, folik asit, omega-3, antioksidanlar başta olmak üzere hiçbir vitamin ve/veya destek ürünlerinin kalp ve damar hastalıklarını azalttığı klinik çalışmalarda tespit edilememiştir. Hatta yüksek dozlarda zararlı olabilmektedirler.  

  • Örneğin; D vitamini yüksek dozlarda böbrek taşı ve ritim bozukluklarına yol açabilir.   
  • Her köşe başında görüp duyduğunuz magnezyum; gereksiz dışarıdan takviye olarak alındığında ishal, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, ölümcül ritim bozuklukları ya da solunum yetmezliği yapabilir.    
  • Vitamin ve diğer besinlerin emilimini bozan iltihabi barsak hastalıkları ya da barsak veya midenizin alındığı bir operasyon geçmişiniz vs olmadıkça ve de doktorunuz tavsiye etmedikçe dışarıdan destek maddeleri almayınız.   
  • Kan sulandırıcılar, kandaki pıhtılaşmayı sağlayan hücreler üzerinden pıhtılaşmayı engelleyerek damarlarda pıhtı oluşumunu önler. Ama aynı zamanda kan sulandırıcı olduğundan mide, barsak, göz, beyin gibi organlarda kanamaya da sebep olabilir. Bu nedenle kan sulandırıcıları, kalp ve damar hastalığı olanlar örneğin kalp krizi, felç, bacak ya da şah damarı tıkanıklığı gibi klinik durum geçmişi olan kişiler kullanmalıdır. Bunların olmadığı kişiler ‘’yaşım 40’ı geçti, tansiyonum var, şekerim var’’ gerekçesi ile doktor tavsiyesi olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmamalıdır.  

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.   
Hekim görüşü olmadan destek tedavisi ya da kan sulandırıcı kullanmayın!   
Rutin kontrolleriniz için hekiminize danışmayı ihmal etmeyin.  

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)   

Referanslar:  

  • 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies With the special contribution of the European Association of Preventive Cardiology (EAPC). Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2022 May;75(5):429. 
Kolesterol gereklidir ancak LDL yüksekliği kalp sağlığı için risktir!

Kolesterol gereklidir ancak LDL yüksekliği kalp sağlığı için risktir!

tarafından | Eyl 27, 2025 | Yazılar

İNDİR
PAYLAŞARAK FARKINDALIK YARAT
  • Yanlış: Kolesterol vücudum için gereklidir. Düşürmemek lazım. 
  • RDoğru: Maalesef yüksek kolesterol değerleri, kalp damar hastalıklarını artırmaktadır. 

İnsanoğlu yaklaşık 200.000 yıl avcı ve toplayıcı bir hayat sürmüştür. Antropolojik ve tarihi veriler bize o zamanki hayat tarzı ile halk arasında kötü kolesterol/Lanetli kolesterol olarak bilinen ve kalp damar hastalıkları ile en yakından ilişkili olan kan yağı ‘’LDL kolesterol’’ değerlerimizin 50-75 mg/dL arasında olduğunu göstermektedir.  Son 10.000 yılda giderek daha az çeşit ve daha az doğal yiyecek tüketmekteyiz, daha az hareket etmekteyiz ve sonuç olarak LDL kolesterol değerlerimiz arttı.   

200.000 yıl boyunca belli değerlerde (50-75 mg/dL) kolesterol düzeyine uyum sağlayan ‘’endotelimiz’’ yani -beyin, kalp, böbrek dahil tüm damarlarımızın iç yüzeyini kaplayan koruyucu tabakamız-, hızla değişen yaşam şeklimiz sonrası aynı hızda artan kolesterol değerlerine adapte olamadı. Sadece LDL değerlerinin artışı değil aynı zamanda hareketsizlik, obezite, hipertansiyon, diyabet, sigara içmek gibi endotelimizi bozan diğer risk faktörlerinin artışı ile de damarlarımıza birden fazla düşman hücum etti. Sonuç olarak; dünyada en sık ölüm sebebi açık ara kalp damar hastalıkları oldu.   

Peki kolesterolde yükseklik sınırımız nedir?   

Bunu belirleyen SCORE2 isimli risk ölçeğinde nerede olduğunuzdur.
Eğer;  

  • Çok yüksek risk sınıfına aitseniz ki bu grup kalp damar hastalığı olanları kapsar,  
    LDL kolesterol değeriniz, 55 mg/dL altında olmalıdır.   
  • Yüksek, orta ve düşük risk gruplarında iseniz ; LDL kolesterol değerinizde sırasıyla; 70, 100 ve 116 mg/dL altı hedeflemelidir. 
  • Her 40 mg/dL düşüş ile kalp damar hastalığı riskiniz, %20-25 azalmaktadır.   

 LDL: Halk arasında ‘Lanetli kolesterol / Kötü kolesterol değeri’  olarak bilinir.
Low Density Lipoprotein, düşük yoğunluklu lipoprotein.  

HDL: Halk arasında ‘Hayırlı kolesterol / İyi kolesterol değeri’ olarak bilinir.
High Density Lipoprotein, yüksek yoğunluklu lipoprotein.    

Kolesterol neden gereklidir?  
Kolesterol, yapı taşı olarak hücre zarlarımızda D vitamini, safra asidi ve bazı hormonların sentezinde rol almaktadır. Klinik çalışmalarda kolesterol ilaçlarının yararlı etkileri devam ederken, kolesterolde 15 mg/dL’ye kadar düşüşlerde dahi görev aldığı yapıtaşlarının sentezinde herhangi bir aksaklık saptanmamıştır.   

Kolesterol, bazı seks hormonlarının oluşumunda da rol almaktadır. Bununla birlikte kolesterol ilaçları ile kandaki kolesterolün düşürülmesi, seks hormonlarının üretimini bozmaz. Kolesterol ilaçları kan akışını düzelttiği için sertleşme problemine sebep olmaz. Hatta kolesterol ilacı kullanan orta yaşlı erkeklerde sertleşme problemi (ED) daha az saptanmıştır.  Burada asıl önemli olan kalp damar olaylarına karşı önemli düzeyde koruma sağlanmış olmasıdır.    

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.  
Kolesterol vücudumuz için gereklidir ancak LDL yüksekliği kalp damar hastalıklarını artırmaktadır. Cinsel performansınızda bir düşme olmasından korkmadan ve aynı zamanda kalp-damar hastalığı riskinizi azaltacak gerekli durumlarda kolesterol ilaçlarınızı kullanmaya devam edebilirsiniz. 

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)  

Referanslar  

  • Yusuf, S., Hawken, S., Ounpuu, S., Dans, T., Avezum, A., Lanas, F., … & INTERHEART Study Investigators. (2004). Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART study): Case-control study. The Lancet, 364(9438), 937–952. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(04)17018-9  
  • Safety and Efficacy of Extremely Low LDL-Cholesterol Levels and Its Prospects in Hyperlipidemia Management. J Lipids. 2018 Apr 23;2018:8598054. doi: 10.1155/2018/8598054.  
  • Erectile Dysfunction and Ischaemic Heart Disease. Eur Cardiol. 2018 Dec;13(2):98-103. doi: 10.15420/ecr.2017.21.3.  
  • Statin Use in Men and New Onset of Erectile Dysfunction: A Systematic Review and Meta-Analysis. Am J Med. 2018 Apr;131(4):387-394. doi:10.1016/j.amjmed.2017.10.043.  
  • Statin use and incident erectile dysfunction–A nationwide propensity-matched cohort study in Taiwan. Int J Cardiol. 2016 Jan 1;202:883-8. doi: 10.1016/j.ijcard.2015.10.012.  

Hekiminiz tavsiye etmedikçe destek ürünleri ve kan sulandırıcı kullanmayın! 

Yanlış: Hocam bana artık karada ölüm yok.  Çünkü en pahalı vitamin kompleksini aldırdım yurtdışından. Bir de kan sulandırıcı kullanıyorum üstüne.  

Doğru: Vitaminler ve diğer destek ürünlerinin rutin kullanımının kalp ve damar sağlığı açısından yararı yoktur. Ayrıca hekim görüşü olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmak yararlı değil hatta zararlıdır.  

İnsanoğlu her zaman bir sihirli değnek dokunuşunu istemiştir. Bunun en belirgin örneklerinden birisi de maalesef ciddi harcamalar ile alınan destek ürünleridir. D vitamini, B vitamini, folik asit, omega-3, antioksidanlar başta olmak üzere hiçbir vitamin ve/veya destek ürünlerinin kalp ve damar hastalıklarını azalttığı klinik çalışmalarda tespit edilememiştir. Hatta yüksek dozlarda zararlı olabilmektedirler.  

  • Örneğin; D vitamini yüksek dozlarda böbrek taşı ve ritim bozukluklarına yol açabilir.   
  • Her köşe başında görüp duyduğunuz magnezyum; gereksiz dışarıdan takviye olarak alındığında ishal, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, ölümcül ritim bozuklukları ya da solunum yetmezliği yapabilir.    
  • Vitamin ve diğer besinlerin emilimini bozan iltihabi barsak hastalıkları ya da barsak veya midenizin alındığı bir operasyon geçmişiniz vs olmadıkça ve de doktorunuz tavsiye etmedikçe dışarıdan destek maddeleri almayınız.   
  • Kan sulandırıcılar, kandaki pıhtılaşmayı sağlayan hücreler üzerinden pıhtılaşmayı engelleyerek damarlarda pıhtı oluşumunu önler. Ama aynı zamanda kan sulandırıcı olduğundan mide, barsak, göz, beyin gibi organlarda kanamaya da sebep olabilir. Bu nedenle kan sulandırıcıları, kalp ve damar hastalığı olanlar örneğin kalp krizi, felç, bacak ya da şah damarı tıkanıklığı gibi klinik durum geçmişi olan kişiler kullanmalıdır. Bunların olmadığı kişiler ‘’yaşım 40’ı geçti, tansiyonum var, şekerim var’’ gerekçesi ile doktor tavsiyesi olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmamalıdır.  

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.   
Hekim görüşü olmadan destek tedavisi ya da kan sulandırıcı kullanmayın!   
Rutin kontrolleriniz için hekiminize danışmayı ihmal etmeyin.  

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)   

Referanslar:  

  • 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies With the special contribution of the European Association of Preventive Cardiology (EAPC). Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2022 May;75(5):429. 
Aile öyküsü olsa bile risk faktörleri önlenerek kalp krizi riski azaltılabilir.

Aile öyküsü olsa bile risk faktörleri önlenerek kalp krizi riski azaltılabilir.

tarafından | Eyl 27, 2025 | Yazılar

İNDİR
PAYLAŞARAK FARKINDALIK YARAT
  • Yanlış: Hocam benim ailede kalp krizi vakası var, ne yapsam boş, o nedenle dikkat etmiyorum?
  • RDoğru: Ailede kalp damar hastalığı olması, risk faktörlerinden birisi olmakla birlikte diğer risk faktörlerini önleyerek de ciddi oranda riskimizi azaltabiliriz.

Kalp ve damar hastalığı gelişim risk faktörleri iki gruba ayrılır: Değiştirilemez ve değiştirilebilir olanlar.   

  • Değiştirilemez olanlar; yaş, cinsiyet ve aile öyküsü olmasıdır.  Bununla birlikte kalp ve damar hastalıkları da birçok hastalıkta olduğu gibi genetik ve çevresel faktörlerin birleşimi ile oluşmaktadır.   
  • Değiştirilebilen faktörler; tabloda bahsi geçen faktörlerdir.  

Değiştirilebilenlerden ilgili faktörü düzeltebildiğimizde kalp damar hastalık riskimizi ne kadar azaltabildiğimizi görünce siz de şaşıracaksınız😊  

Kalp Damar Hastalıklarında Değiştirilebilen Risk Faktörleri Tablosu 

Risk Faktörü   Müdahale   Yaklaşık Risk Azalması   Referans / Çalışma  
Sigara içimi   Bırakma   %50 (1 yıl);  
%100 (10–15 yıl)  		 INTERHEART (2004), AHA, Framingham  
Yüksek tansiyon   Tansiyonun 10 mmHg düşürülmesi   %20–25   SPRINT (2015), HOPE (2000)  
Yüksek LDL kolesterol   1 mmol/L (≈39 mg/dL) LDL düşürülmesi   %20–25   CTT Collaboration (2010), ESC 2021  
Diyabet (Tip 2)   HbA1c’yi <7 tutmak   %20–30   UKPDS (2000), ADVANCE (2008)  
Obezite   %5–10 kilo kaybı   %15–25   AHA Guidelines, Look AHEAD Study (2013)  
Hareketsizlik   Haftada ≥150 dk egzersiz   %20–30   Nurses’ Health Study, Harvard HSPH  
Kötü beslenme   Akdeniz / DASH diyeti (DASH: Hipertansiyon dostu beslenme modeli)   %25–30   PREDIMED (2013), INTERHEART (2004)  
Aşırı alkol   Alkolü sınırlamak veya bırakmak   %10–20   WHO, AHA  
Stres ve depresyon   Psikolojik destek,  
stres yönetimi  		 %10–20   INTERHEART (2004), ESC 2021  

 

Peki günlük hayatımızda neyi değiştirirsek kalp damar hastalığı riskini azaltabiliriz?    

Çağımızın vebası stres  
Yüksek stres hormonu düzeyine (adrenalin, noradrenalin, kortizol) sahip kişilerde kardiyovasküler hastalık riski, düşük hormon seviyelerine sahip olanlara göre yaklaşık %63 daha yüksektir. Yüksek kortizol düzeylerinin, hipertansiyon, yüksek kolesterol, diyabet ve obezite gibi kalp damar risk faktörleriyle direkt ilişkili olduğu gösterilmiştir. Ani stres anında kişide adeta ağır bir egzersiz yapıyor şeklinde kalp kasında zorlanma gözükür. Ritim bozuklukları ve inme riskini de arttırır. Stresle başa çıkmak için düzenli fiziksel egzersiz, yeterli uyku yanında gereğinde psikolojik destek almak gerekmektedir. 
 

 → Yanlışı değil doğruyu bilelim.  

Kalp damar hastalıklarında aile hikayesi önemli olmakla birlikte kader değildir.   

Riskimizi azaltmak için alabileceğimiz çok sayıda önlem bulunmaktadır.   

 

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)  

Referanslar  

  • Yusuf, S., Hawken, S., Ounpuu, S., Dans, T., Avezum, A., Lanas, F., … & INTERHEART Study Investigators. (2004). Effect of potentially modifiable risk factors associated with myocardial infarction in 52 countries (the INTERHEART study): Case-control study. The Lancet, 364(9438), 937–952. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(04)17018-9 
  • The SPRINT Research Group. (2015). A randomized trial of intensive versus standard blood-pressure control. New England Journal of Medicine, 373(22), 2103–2116. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1511939 
  • The HOPE Study Investigators. (2000). Effects of an angiotensin-converting–enzyme inhibitor, ramipril, on cardiovascular events in high-risk patients. New England Journal of Medicine, 342(3), 145–153. https://doi.org/10.1056/NEJM200001203420301 
  • Cholesterol Treatment Trialists’ (CTT) Collaboration. (2010). Efficacy and safety of more intensive lowering of LDL cholesterol: A meta-analysis of data from 170,000 participants in 26 randomised trials. The Lancet, 376(9753), 1670–1681. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)61350-5 
  • UK Prospective Diabetes Study (UKPDS) Group. (2000). Tight blood pressure control and risk of macrovascular and microvascular complications in type 2 diabetes. BMJ, 317(7160), 703–713. https://doi.org/10.1136/bmj.317.7160.70 
  • ADVANCE Collaborative Group. (2008). Intensive blood glucose control and vascular outcomes in patients with type 2 diabetes. New England Journal of Medicine, 358(24), 2560–2572. https://doi.org/10.1056/NEJMoa0802987 
  • Look AHEAD Research Group. (2013). Cardiovascular effects of intensive lifestyle intervention in type 2 diabetes. New England Journal of Medicine, 369(2), 145–154. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1212914 
  • Chiuve, S. E., McCullough, M. L., Sacks, F. M., & Rimm, E. B. (2006). Healthy lifestyle factors in the primary prevention of coronary heart disease among men: Benefits among users and nonusers of lipid-lowering and antihypertensive medications. Circulation, 114(2), 160–167.  https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.106.621417 
  • Estruch, R., Ros, E., Salas-Salvadó, J., Covas, M. I., Corella, D., Arós, F., … & Martínez-González, M. A. (2013). Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet. New England Journal of Medicine, 368(14), 1279–1290. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1200303 
  • World Health Organization. (2018). Global status report on alcohol and health 2018. Geneva: World Health Organization. ISBN: 978-92-4-156563-9  
  • 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. Eur J Prev Cardiol. 2022 Feb 19;29(1):5-115. doi: 10.1093/eurjpc/zwab154.  
  • Ding M, Bhupathiraju SN, Satija A, van Dam RM, Hu FB. Long-term coffee consumption and risk of cardiovascular disease: a systematic review and a dose- response meta-analysis of prospective cohort studies. Circulation. 2014 Feb 11;129(6):643-59. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.113.005925.
  • Tsai SY, Hsu JY, Lin CH, Kuo YC, Chen CH, Chen HY, Liu SJ, Chien KL. Association of stress hormones and the risk of cardiovascular diseases systematic review and meta-analysis. Int J Cardiol Cardiovasc Risk Prev. 2024 Jul 10;23:200305. doi: 10.1016/j.ijcrp.2024.200305  
  • J Clin Med. Mental Stress and Cardiovascular Health  2022 Jun 10;11(12):3353. doi: 10.3390/jcm11123353  

Hekiminiz tavsiye etmedikçe destek ürünleri ve kan sulandırıcı kullanmayın! 

Yanlış: Hocam bana artık karada ölüm yok.  Çünkü en pahalı vitamin kompleksini aldırdım yurtdışından. Bir de kan sulandırıcı kullanıyorum üstüne.  

Doğru: Vitaminler ve diğer destek ürünlerinin rutin kullanımının kalp ve damar sağlığı açısından yararı yoktur. Ayrıca hekim görüşü olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmak yararlı değil hatta zararlıdır.  

İnsanoğlu her zaman bir sihirli değnek dokunuşunu istemiştir. Bunun en belirgin örneklerinden birisi de maalesef ciddi harcamalar ile alınan destek ürünleridir. D vitamini, B vitamini, folik asit, omega-3, antioksidanlar başta olmak üzere hiçbir vitamin ve/veya destek ürünlerinin kalp ve damar hastalıklarını azalttığı klinik çalışmalarda tespit edilememiştir. Hatta yüksek dozlarda zararlı olabilmektedirler.  

  • Örneğin; D vitamini yüksek dozlarda böbrek taşı ve ritim bozukluklarına yol açabilir.   
  • Her köşe başında görüp duyduğunuz magnezyum; gereksiz dışarıdan takviye olarak alındığında ishal, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, ölümcül ritim bozuklukları ya da solunum yetmezliği yapabilir.    
  • Vitamin ve diğer besinlerin emilimini bozan iltihabi barsak hastalıkları ya da barsak veya midenizin alındığı bir operasyon geçmişiniz vs olmadıkça ve de doktorunuz tavsiye etmedikçe dışarıdan destek maddeleri almayınız.   
  • Kan sulandırıcılar, kandaki pıhtılaşmayı sağlayan hücreler üzerinden pıhtılaşmayı engelleyerek damarlarda pıhtı oluşumunu önler. Ama aynı zamanda kan sulandırıcı olduğundan mide, barsak, göz, beyin gibi organlarda kanamaya da sebep olabilir. Bu nedenle kan sulandırıcıları, kalp ve damar hastalığı olanlar örneğin kalp krizi, felç, bacak ya da şah damarı tıkanıklığı gibi klinik durum geçmişi olan kişiler kullanmalıdır. Bunların olmadığı kişiler ‘’yaşım 40’ı geçti, tansiyonum var, şekerim var’’ gerekçesi ile doktor tavsiyesi olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmamalıdır.  

→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.   
Hekim görüşü olmadan destek tedavisi ya da kan sulandırıcı kullanmayın!   
Rutin kontrolleriniz için hekiminize danışmayı ihmal etmeyin.  

Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)   

Referanslar:  

  • 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies With the special contribution of the European Association of Preventive Cardiology (EAPC). Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2022 May;75(5):429.