Türkiye, Avrupa’da kardiyovasküler mortalitenin yüksek olduğu ülkeler arasında yer almaktadır. Nüfusun yaşlanması, yaşam süresinin uzaması, diyabet ve obezite oranlarının artması nedeniyle, 2030 yılına kadar kardiyovasküler hastalıklara bağlı ölüm oranlarının erkeklerde yaklaşık 2,3 kat, kadınlarda ise yaklaşık 1,8 kat artacağı tahmin edilmektedir. ¹
Türkiye şu anda Avrupa’da 50 yaşın altındaki erken miyokard enfarktüsü (MI) oranının en yüksek olduğu ülkedir ve ortalama görülme yaşı neredeyse 10 yıl öne çekilmiştir. Türkiye’de en yaygın majör kardiyovasküler risk faktörleri; hipertansiyon, tütün kullanımı, obezite, hiperkolesterolemi ve diyabettir. ¹
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan raporlarda yıllara göre ölüm nedenleri incelendiğinde 2024 yılı ölüm nedenleri arasında %36 ile dolaşım sistemi hastalıkları ilk sırada yer almıştır. Dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklı bu ölümlerin %42,9’unun iskemik kalp hastalıkları, %23,9’unun diğer kalp hastalıkları, %18,3’ünün serebro-vasküler hastalıklar kaynaklı olduğu belirtilmiştir. ²
Türkiye’de sağlıklı yaşam alışkanlıklarını teşvik etmek için her türlü düzenleyici çabayı gösteren “Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Eylem Planı 2021-2026 kardiyovasküler hastalıkları önlemeyi bir öncelik haline getirmiştir.1,4
Dünya Kalp Federasyonu, sağlık hizmetlerine erken erişim, kontrol programları, doğru beslenme, hareket ve yaşam tarzı değişikliği ile kardiyovasküler hastalık ölümlerinin yaklaşık %80’inin azaltılabileceği vurgulamaktadır. Kalp ve damar hastalıklarının önlenmesi ve toplumda bu konudaki farkındalığının artırılması amacıyla 29 Eylül, Dünya Kalp Günü olarak kutlanmaktadır. ³
Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi
Kalp sağlığı hakkında günlük hayatımızda çevremizden sıkça duyduğumuz ve yerleşik bir kanıya dönüşmüş yanlış inanışlar kimi zaman hayati risk oluşturabiliyor. 29 Eylül Dünya Kalp Günü’nde toplumsal farkındalığı artırmak, sağlık bilincini güçlendirmek, erken teşhise olanak sağlamak için yanlış bilgiyi doğrusu ile güncelleyen Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı projesi tasarlandı. Mizahın gücü ve bilimsel verilerin ışığında yanlış bilgiler derlendi ve doğru bilginin kaynağına dönüştü. Doğru Bilinen Yanlışlar – Kalp Sağlığı Projesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlandı.
Siz de kalp krizi anında neler yapılmalı, gençlerde neden kalp krizi vakaları görülüyor, COVID-19 gerçekten kalp krizi vakalarına etki etti mi, risk faktörleri nelerdir, aile öyküsü olsa bile kalp krizi riskini azaltabilir miyiz, spor hangi dozda ve nasıl yapılmalı, diyette nelere dikkat etmek gerekir veya kalp sağlığı kontrol süreleri nasıl olmalıdır konularında doğru bilgiye erişmek istiyorsanız: Makaleyi okuyarak burada sıralanan yanlış kanıları doğru açıklamaları ile düzeltebilir, mizah penceresinden çevreniz ile paylaşarak toplumsal farkındalığa katkı sağlayabilirsiniz.
Referanslar:
1-Tokgozoglu L, Kayikcioglu M, Ekinci B. The Landscape of preventive cardiology in Turkey: Challenges and success. Am J Prev Cardiol 2021 Apr 14:6:10084.
2-TUİK, Ölüm ve ölüm nedeni İstatistikleri, 2024. [Erişim tarihi 23.09.2025]
3- https://world-heart-federation.org/world-heart-day/ [Erişim tarihi 23.09.2024]
4- Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Koruma Planı 2021-2026
Hekiminiz tavsiye etmedikçe destek ürünleri ve kan sulandırıcı kullanmayın!
Yanlış: Hocam bana artık karada ölüm yok. Çünkü en pahalı vitamin kompleksini aldırdım yurtdışından. Bir de kan sulandırıcı kullanıyorum üstüne.
Doğru: Vitaminler ve diğer destek ürünlerinin rutin kullanımının kalp ve damar sağlığı açısından yararı yoktur. Ayrıca hekim görüşü olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmak yararlı değil hatta zararlıdır.
İnsanoğlu her zaman bir sihirli değnek dokunuşunu istemiştir. Bunun en belirgin örneklerinden birisi de maalesef ciddi harcamalar ile alınan destek ürünleridir. D vitamini, B vitamini, folik asit, omega-3, antioksidanlar başta olmak üzere hiçbir vitamin ve/veya destek ürünlerinin kalp ve damar hastalıklarını azalttığı klinik çalışmalarda tespit edilememiştir. Hatta yüksek dozlarda zararlı olabilmektedirler.
- Örneğin; D vitamini yüksek dozlarda böbrek taşı ve ritim bozukluklarına yol açabilir.
- Her köşe başında görüp duyduğunuz magnezyum; gereksiz dışarıdan takviye olarak alındığında ishal, karın ağrısı, tansiyon düşüklüğü, ölümcül ritim bozuklukları ya da solunum yetmezliği yapabilir.
- Vitamin ve diğer besinlerin emilimini bozan iltihabi barsak hastalıkları ya da barsak veya midenizin alındığı bir operasyon geçmişiniz vs olmadıkça ve de doktorunuz tavsiye etmedikçe dışarıdan destek maddeleri almayınız.
- Kan sulandırıcılar, kandaki pıhtılaşmayı sağlayan hücreler üzerinden pıhtılaşmayı engelleyerek damarlarda pıhtı oluşumunu önler. Ama aynı zamanda kan sulandırıcı olduğundan mide, barsak, göz, beyin gibi organlarda kanamaya da sebep olabilir. Bu nedenle kan sulandırıcıları, kalp ve damar hastalığı olanlar örneğin kalp krizi, felç, bacak ya da şah damarı tıkanıklığı gibi klinik durum geçmişi olan kişiler kullanmalıdır. Bunların olmadığı kişiler ‘’yaşım 40’ı geçti, tansiyonum var, şekerim var’’ gerekçesi ile doktor tavsiyesi olmadan rutin kan sulandırıcı kullanmamalıdır.
→ Yanlışı değil doğruyu bilelim.
Hekim görüşü olmadan destek tedavisi ya da kan sulandırıcı kullanmayın!
Rutin kontrolleriniz için hekiminize danışmayı ihmal etmeyin.
Doğru Bilinen Yanlışlar- Kalp Sağlığı Projesi, toplumun bu alandaki sağlık bilincini artırmak ve farkındalık yaratmak için Kardiyolog Prof. Dr. Erdal Belen bilimsel danışmanlığında ve Ali Raif İlaç’ın koşulsuz katkıları ile hazırlanmıştır. (29092025)
Referanslar:
- 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies With the special contribution of the European Association of Preventive Cardiology (EAPC). Rev Esp Cardiol (Engl Ed). 2022 May;75(5):429.
